TS 1796 PLÂSTİK BORU SİSTEMLERİ - DOYMAMIŞ POLYESTER
REÇİNE (UP) ESASLI - CAM ELYAF TAKVİYELİ
TERMOPLÂSTİKTEN (CTP) - BASINÇLI VEYA BASINÇSIZ
İÇME VE KULLANMA SUYU SİSTEMLERİNDE KULLANILAN
*Bu standardın yürürlüğe girmesiyle TS 4355 1985 standardı iptal edilmiştir.
...
Devamı>>TS 1796 PLÂSTİK BORU SİSTEMLERİ - DOYMAMIŞ POLYESTER
REÇİNE (UP) ESASLI - CAM ELYAF TAKVİYELİ
TERMOPLÂSTİKTEN (CTP) - BASINÇLI VEYA BASINÇSIZ
İÇME VE KULLANMA SUYU SİSTEMLERİNDE KULLANILAN
*Bu standardın yürürlüğe girmesiyle TS 4355 1985 standardı iptal edilmiştir.
Bu standard, 50 °C’a kadar olan sıcaklıklarda suyun aktarımında kullanılmak üzere tasarımlanan, basınçlı
veya basınçsız, anma çapları DN 100-DN 3000 olan borular, ekleme parçaları ve bunların bağlantılarına
uygulanır.
Standart 54 sayfadan ibaret olup burada yazamayacağım , ancak tablolar yardımıyla ifade edilen değerleri içeriyor.
Faydalı olabilmek adına ctp borular hakkında kısa bir bilgi vermek gerekirse;
Cam elyaf takviyeli plastik boru(ctp) ingilizce karşılığı
Glass Fibre Reinforced Plastics (GRP) Pipes olan ctp boru çelik ve polietilen boruya göre özellikle büyük çaplar için maliyet açısından çok daha uygun olduğu için tercih sebebidir.
Ctp borularda en önemli özellikleri rijitlik (stiffness) değeridir. Borunun rijitlik değeri, çeşitli toprak yapıları için [I.sınıf, II. sınıf toprak(sert, yumuşak,sulu..)] toprağın jeolojik yapısına ve proje yüklerine göre(yol geçişi olması durumu varsa daha yüksek rijitlik gerekir..) belirlenir.
Borunun ana malzemeleri:
cam elyaf, reçine, agrega dır.
Cam elyaf çekme dayanımı verirken agrega rifitlik katar ve maliyeti düşürür reçine ise kimyasal direnci(aşınma direnci gibi) artırıcı ve bağlayıcı olarak görev yapar.
Elyaf sarma, savurma,presleme gibi değişik üretim yöntemleri mevcuttur.
Türkiye topraklarının genelinde rijitlik 5000 N/m2 olmalıdır çünkü gevşek toprak yapısına sahiptir. Ayrıca 1 barlık bir vakum etkisini (vantuzlar- hava vanaları çalışmadığı durum için) ancak 5000 rijitlikteki bir boru absorbe edebilir.
ASTM D 3839, ASTM D 3754, ASTM D 3754 gibi kaynaklara da atıflar yapılmıştır. Özellikle nasıl gömülmeli, hendek boyutu, toprak sınıfı gibi bazı konularda referans olarak gösterilmiştir.
Ctp fabrika testleri ise;
1-Çember çekme:
Her numuneden 3 adet 1 cm genişliğinde halka kesilerek çevresel çekme uygulanır ve koptuğu anki gerilme değerlerinin ortalaması alınarak kontrol yapılır.
2-Plaka çekme:
Her numuneden standartta belirlenen numune ölçülerinde 3 adet şerit şeklinde kesilen numunelere normal çekme uygulanır ve boyuna çekme değerlerinin ortalaması alınarak karşılaştırma yapılır.
Rijitlik:
Her numuneden 1 adet olmak üzere boyutları standartta belirtilen (20-30 cm civarı) değerde kesilen boru parçasına baskı uygulanır ve %5 lik sehime gelince okunan değer borunun rijitliği olarak kaydedilir. İşlem burada bitmiş değildir baskı devam ettirilir %15 lik sehime gelindiğinde (çap 60cm boru içi 9cm lik sehim ) boru içine bir penetrant (mürekkep gibi birşey) dökülür ve iç cidarda çatlak olup olmadığına bakılır daha sonra son aşama olarak ise %25 lik sehim değerinde (çap 60 cm için 15 cm eder) ise borunun cidar tabakalarına bakılır(katmanlar arası ayrışma olmamalı)
Sızdırmazlık : Boru basınç sınıfına göre işletme basıncının %10 fazlasında (10 barlık boru 11 barda) 5 dakka süre ile sızdırmazlık testine tabii tutulur , boru cidarında terleme gözlenmemelidir.
Gövde dayanımı:
Boru işletme basıncının 1,5 katında (10 barlık boru 15 bar da) 5 dakka süre ile basınca maruz bırakılarak gövde dayanımına bakılır.
Darbe dayanımı:
4355 te olup 1796 da çıkarılan bir deney olup , içi işletme basıncındaki boru üzerine 30 cm yukardan 3 kez 500 gr lık bir ağırlığın bırakılmasıyla ölçülen ve gereksiz bir test.
Boyut kontrol:
Boru dışçap yada iççap tanımlı olabiliyor(üretim yöntemine göre değişiyor) toleranslar aralığında üretim yapılıp yapılmadığına bakılır. Sertlik değeri, et kalınlığı , ovallik gibi ölçümler yapılır ve toleranslarda olmasına dikkat edilir...
*Geniş kapsamlı bir konu olup soru sormak isteyen olursa burdan yazabilir mesaj olarak.(önce üye olmak gerekebilir!)
18.10.2011